Magreb

Grupa arapskih zemalja zapadno od Egipta: Alžir, Libija, Maroko i Tunis. Od 1978. godine, Evropska unija sa svim ovim zemljama, osim Libije, ima Sporazume o saradnji (Co-operation Agreement), kojima su uređeni međusobni ekonomski, trgovinski, carinski i drugi odnosi. Nakon zaokreta režima u Tripoliju u oblasti vanjske politike početkom 2004. godine, EU je odmah preduzela potrebne diplomatske korake za postepeno uključivanje i ove zemlje u programe međusobne saradnje

Mapa puta

Nakon tri i po godine strašnoga rata, Bosna i Hercegovina (BiH) je bila opustošena zemlja. Oko 200 hiljada ljudi je poginulo, 80% stanova i kuća je uništeno ili oštećeno, industrija potpuno zaustavljena, više od polovine stanovništva raseljeno, a oko 1,5 miliona ljudi izbjeglo je u oko 100 zemalja širom svijeta - od ex jugoslovenskih republika, Austrije, Njemačke, Francuske, zemalja Beneluksa i nordijskih država, do Sjedinjenih Američkih Država, Kanade, Australije i Novog Zelanda. Javna infrastruktura je bila potpuno razorena, stanovništvo nacionalno podijeljeno, više od 80 procenata radno-sposobnih građana nije imalo stalni posao, agroindustrija je bila na nivou srednjevjekovnog feudalnog posjeda. U takvim uslovima samo su siva ekonomija, kriminal, korupcija, nezakonita trgovina i droga - cvjetali. Sa takvim ratnim "naslijeđem", prilagođavanje rigidnog predratnog zakonodavstva, socijalističkih institucija i samoupravne prakse jedinstvenom evropskom pravnom nasljeđu (acquis) predstavljalo je grandiozni poduhvat.

Za svaku zemlju je to dugoročan proces, za BiH još duži i teži! Međutim, promjene koje su se već desile za desetak godina od Dejtona imaju revolucionarni karakter. Ispunjavanjem smjernica Mape puta (The Road map) Evropske komisije, državna vlast je dobila potpuno nove nadležnosti: BiH je počela postajati država. Osnovana je Agencija za državnu službu; Državni trezor; stalni Sekretarijat Predsjedništva BiH i jedinstveni pasoš. Implementiran je novi Izborni zakon i Zakon o državnoj graničnoj službi. Sredinom avgusta 2004. uspostavljen je Javni RTV sistem sa tri samostalna RTV servisa (BHT1, RTV Federacije i RTV Republike Srpske); reforma policije je u završnoj fazi s rokom završetka cijelog posla do kraja 2004. godine; uveden je novi sistem oporezivanja; izabran civilni ministar odbrane, a reforma vojske napreduje brže od očekivanja. Pitanje konkurencije, zaštite potrošača, kvaliteta proizvoda, veterinarstva i fitosanitarne kontrole, zaštita stranih investicija, intelektualnog vlasništva, standardi u oblasti mjeriteljstva i mnoga druga pitanja - dobila su karakter najvišeg državnog prioriteta.

Misija Evropske komisije za procjenu stanja (Assesment Mission, Fact Finding Mission)

Misija Evropske komisije za procjenu stanja, organ je Evropske komisije koji u okviru Procesa stabilizacije i pridruživanja služi za pregled aktuelnog stanja u zemlji koja je započela pripreme za početak procesa pridruživanja. Misija za procjenu stanja kroz vlastiti uvid na terenu i izvještaje resornih ministarstava i institucija zemalja domaćina, te preko predstavnika međunarodnih finansijskih i drugih organizacija (MMF, Svetska banka, OHR itd.) prikuplja informacije o prioritetima i ciljevima vlade, te ostale detalje potrebne za izradu završnog izvještaja Evropske komisije (Fizibiliti studija) o podobnosti neke zemlje za početak pregovora o prvoj fazi ugovornih odnosa s Evropskom unijom koji su definirani Sporazumom o stabilizaciji i pridruživanju.

Moral  

Moral je sistem vrijednosnih stavova i postupaka u odnosu na vlastito činjenje ili ne činjenje prema nekome drugom (Emil Dirkem). Predstavlja skup nepisanih normi, običaja, pravila, smjernica, dopuštanja, zabrana, ideja, pogleda i stavova kojima se rukovode pojedinci, društvene grupe i zajednice u svakodnevnom radu i djelovanju. To je lični i kolektivni stav i djelovanje prema nekome drugom. Riječ moral potiče od latinske riječi mos-običaj, mores-vladane moralis-običajan. Isto značenje ima i grčka riječ ethikos, pa i imamo sinonimnu upotrebu i jednog i drugog pojma osim u određenju nauke o moralu (etici) kao filozofske discipline-Etika.

Moral se zansiva na ideji 'vrhovnog dobra' i uvijek se povezuje sa dobrim ili zlim u postupcima svakog pojedinca. Kriza morala je nepogrešivi signal ukupne krize i nazatka neke društvene grupe, šire zajednice, ili kao potkraj 20. i početkom 21. stoljeća - globalnog društva.  

Izgradnja visokomoralne zajednice  evropskih naroda jedan je od najvažnijih ciljeva svih dosadašnjih graditelja Evropske unije budućnosti.

Mreža Euro Info Centara (EIC/EICC Network)

Mrežu Evropskih informativnih centara u zemljama EU i korespodentnih centara u kandidatskim i ‘trećim' zemljama uspostavila je Evropska komisija 1987. godine. Danas okuplja više od 300 centara i oko 340 takozvanih relejnih ureda u preko 40 zemalja Evrope, Srednje Azije i Mediterana.
Cilj euro info centara, korespodentnih i relejnih centara je pomoć malim i srednjim preduzećima u pronalaženju poslovnih partnera, prilagođavanju lokalnog biznisa uslovima tržišne ekonomije i standardima EU, te stvaranje dobre poslovne klime.
EIC i EICC uredi obezbjeđuju informacije o javnim tenderima EU; pružaju savjete o evropskim direktivama, regulativama i zakonima EU; pomažu kompanijama u njihovom pozicioniranju na evropskom i svjetskom tržištu; savjetuju pri apliciranju na fondove i programe Evropske komisije; asistiraju lokalnim kompanijama u pripremi izvoza na evropsko i međunarodno tržište; pomažu malim i srednjim preduzećima u traženju poslovnog partnera, investitora ili snabdjevača; podstiču primjenu inovacija i td. Euro Info Centri djeluju u saradnji s lokalnim, regionalnim i(li) nacionalnim organizacijama čije su aktivnosti bliske malim i srednjim preduzećima, kao što su privredne komore, banke, poslovna udruženja i asocijacije proizvođača.

Lakenska deklaracija

U decembru 2001. na samitu EU u briselskom predgrađu Lakenu/Laeken osnovana je Konvencija - privremeno stručno tijelo za pripremu ustavnog akta Unije, odnosno prvog zajedničkog ustava.
Deklaracijom je utvrđeno 64 glavna pitanja u vezi s budućnošću Unije, posebno u vezi s njenim nadležnostima i uočenim problemom takozvanog demokratskog deficita, na šta je ukazivao sve veći broj evropskih građana. (Vidi: Evropska konvencija)

Liga naroda

Međunarodna platforma za saradnju među državama u godinama između dva svjetska rata i preteča današnje organizacije Ujedinjenih nacija. (Vidi: Ujedinjene nacije)

Luksemburška grupa

Na zasjedanju Evropskog vijeća, 12. i 13. decembra 1997. godine u Luksemburgu/Luxembourg šefovi država i vlada EU su prihvatili prijedlog Komisije da se sa Mađarskom, Poljskom, Estonijom, Èeškom, Slovenijom i Kiprom, u okviru procesa proširenja (Enlargement process), 30. marta 1998. u Briselu/Bruxelles, otvore pregovori o pristupanju Uniji (Accession process). Prva grupa od šest zemalja koje su uključene u pregovore petog proširenja, poznata je kao Luksemburška grupa. Već krajem iste godine Letonija, Litvanija i Slovačka su imale dobre izglede da uskoro i one započnu pregovore, što se odnosilo i na Maltu koja je u septembru te godine obnovila, u međuvremenu zalađenu, aplikaciju. Reforme su ocijenjene nedovoljnim u Bugarskoj, Rumuniji i Turskoj (Vidi: Helsinška grupa)

Kaliningrad

Ruski teritorij između Poljske i Litvanije koji s pristupanjem Poljske i Litvanije Evropskoj uniji, postaje okružen područjem Unije. Na samitu u Briselu/Bruxelles, u oktobru 2002. godine, šefovi država i vlada EU odlučili su da se građanima ove enklave odobri specijalni vizni režim, da se pojednostavi transport željeznicom i uprosti vizni režim za građane Rusije koji putuju između Kaliningrada i drugih krajeva Rusije.

Kandidat za članstvo

Evropske države koje su podnijele zahtev za članstvo u EU formalno postaju kandidati jednoglasnom odlukom Evropskog vijeća. Ovaj organ Unije ovlašćuje Evropsku komisiju da počne pregovore sa državom ili državama koje su ispunile sve glavne kriterije za pristupanje (Vidi: Krireriji iz Kopenhagena).

Kohezioni fond (Cohesion Fund)

Finansijski instrument za pomoć privrednoj solidarnosti u EU, namijenjen projektima za razvoj najmanje razvijenih članicama Unije. Do petog proširenja Unije takav status imale su Grčka, Irska, Portugal i Španija. Sredstva iz Fonda mogu koristiti zemlje članice čiji bruto društveni proizvod iznosi manje od 90% prosjeka Zajednice, pod uslovom da sprovode ekonomski program konvergencije u okviru Pakta stabilnosti i rasta. Fond pruža finansijsku pomoć pojedinačnim investicionim projektima kao što su zaštita životne sredine i projekti za razvoj transportne infrastrukture. Fondom upravlja Opšta uprava regionalne politike.

Konfederacija

Vrsta unije između nezavisnih država u kojoj svaka zadržava vlastiti suverenitet i istovjetnu odgovornost prema vlastitom razvoju, društveno-ekonomskom uređenju i sl... Švajcarska se smatra specifičnom konfederacijom, ali realno po svemu je bliža federalnoj zajednci, jer 26 njenih kantona nema karakter nezavisnih jedinica.
Kada je tek uspostavljena, Evropska unija je imala više karakteristika tipične konfederacije, a danas federacije. Sve uspješnijim provođenjem svojih ugovora, širenjem nadležnosti zajedničkih institucija, posebno Parlamenta, Evropske komisije i Evropskog suda pravde, EU sve više izrasta u federaciju, što je i bila glavna ideja njenih idejnih začetnika.

Kvalificirana većina (Qualified majority voting-QMV)

Princip glasanja u institucijama EU po kojem je za pozitivan ishod odlučivanja neophodno imati više od 50% datih glasova (prosta većina), ili 50% glasova od svih članova određenog tijela, neovisno o broju trenutnih glasova (apsolutna većina).
Za donošenje odluka na Vijeću ministara (gdje je ovaj princip glasanja najčešći), do proširivanja Unije u maju 2004. godine bilo je potrebno 62 od ukupno 87 glasova. Od 1. maja 2004. godine, nakon proširenja na 25 članica, kvalificiranu većinu čini 232 od ukupno 321 glasa, a od 2007. ako u Uniju budu tada primljene Rumunija i Bugarska, kvalifikovanu većinu će činiti 258 od 345 glasova.

Kvota (Quota)

Proizvodnja i uvoz određenih agrarnih proizvoda ili određenih vrsta ribe u okviru EU i u partnerskim zemljama iz kojih se vrši uvoz na jedinstveno evropsko tržište, reguliše se proizvodnim ili uvoznim limitima ili godišnjim kvotama. Još jednostavnije - riječ je o količinskim ograničenjima!
Zajedničkom agrarnom politikom EU, takođe, za svaku članicu Unije utvrđene su godišnje kvote u proizvodnji mlijeka, a odluka o tome je donesena kvalifikovanom većinom na resornom Vijeću ministara agroindustrije.

Jedinstveni ekonomski prostor

Iako nije klasična suverena država, Evropska unija ima svoj autentičan jedinstveni ekonomski prostor, unutrašnje tržište ili Jedinstveno tržište Unije (Single Market/Internal Market). Po tom modelu, EU od svih zemalja kandidata ili potencijalnih kandidata za pristupanje Uniji zahtijeva stvaranje jedinstvenog ekonomskog prostora za svaku zemlju u kojoj svaki zakon ili odluka moraju biti sastavni dio državne legislative.
Osim "koherentnog pravnog sistema", dobro uređeno jedinstveno tržište karakterišu još: jedinstveni ekonomski prostor, puna sloboda kretanja kapitala, roba, usluga i ljudi, te jedinstvena kontrola primjene zajedničke legislative. Od zemalja zapadnog Balkana jedino Bosna i Hercegovina i Zajednica država Srbija i Crna Gora nemaju jedinstven ekonomski prostor. U BiH je tržište podijeljeno na entitetskoj osnovi, a u državnoj zajednici SCG na tri dijela: na "Užu Srbiju", Crnu Goru i Kosovo. Uređeno unutrašnje tržište je jedan od glavnih preduslova za pristupanje EU.

Jezik EU

Od trećeg proširivanja Unije iz 1986. godine, kada su se tadašnjoj 12-torici pridružile Španija i Portugal, Evropska unija je imala 11 službenih jezika, a od proširivanja u maju 2004. taj broj se uvećava na čak 21. Zakonski akti EU štampaju se na svim službenim jezicima, a zvanična komunikacija između organa i tijela Unije, kao i javni nastupi unutar Unije, takođe su legitimni na svakom od službenih jezika EU. Strukturom, organizacijom, politikom zapošljavanja i svim drugim pitanjima iz ove oblasti bavi se posebna direkcija Evropske komisije - Generalni direktorat za prevodilačke poslove.

JHA (Justice and home affairs)

Saradnja u oblasti pravosuđa i unutrašnjih poslova prvi put je institucionalizirana Mastrihtskim ugovorom o Uniji i od tada je poznata ka treći stub Evropske unije ("third pillar). Glavni cilj je stvaranje praktičnih pretpostavki za ostvarivanje jednog od temeljnih načela EU - načela o slobodnom kretanju ljudi unutar Unije. Ova oblast obuhvata: politiku azila; zakonsku regulativu o međugraničnom prometu na vanjskim granicama Unije; imigracionu politiku; borbu protiv trgovine drogom, međunarodnog šverca i drugih vidova ilegalne prekogranične trgovine; saradnju u oblasti pravosuđa; saradnju u oblasti carinskih poslova i policijsku saradnju.

Imigracija, Imigraciona politika

Najveće proširenje u istoriji EU pomjerilo je zajedničke granice daleko na jugoistok Evrope i podstaklo zajedničke institucije da se problemima ilegalne, prije svega ekonomske, imigracije počnu baviti sistematično i složnije.
Na samitu u Sevilji/Sevilla, 22. juna 2002. čelnici Evropske unije utvrdili su prvi konkretan plan za suzbijanje ilegalne imigracije, koji je morao postati operativan do kraja iste godine. Velika Britanija, Njemačka, Španija i Italija nisu na tom samitu dobile podršku ostalih članica Unije za uvođenje ekonomskih sankcija protiv zemalja koje se ne budu dovoljno odlučno borile protiv krijumčarenja ljudi, odnosno koje ne žele da pristanu na zahtjev EU da prihvate svoje emigrante u programima repatrijacije. Umjesto toga, odlučeno je da čelnici Unije ponude pomoć trećim zemljama u suzbijanju ilegalne imigracije.
Pitanje migracija spada u nadležnost pravosuđa i unutrašnjih poslova, pa je cijela ova oblast posebno dobila na značaju stupanjem na snagu Ugovora iz Amsterdama koji je među glavne ciljeve EU postavio i stvaranje područja slobode, sigurnosti i pravde (Area of Freedom, Security and Justice - AFSJ). Takvim pristupom, pred izvršne organe EU postavljeni su složeni zadaci: rješavanje pitanja vanjskih granica, imigracije i azila; poticanje policijske i carinske saradnje; tješnje povezivanje s Europolom; pravosudna saradnja; te saradnja na suzbijanju zloupotrebe droge i drugih nezakonitih prekograničnih radnji.
Najpoznatiji programi i instrumenti takve politike su: Evropski fond za izbjeglice (European Refugee Fund) koji finansira dobrovoljnu repatrijaciju izbjeglica, prognanika i osoba koje traže azil; program Odysseus, koji regulira pitanja azila i imigracije; program Falcone, čije je područje djelovanja borba protiv organiziranog kriminala ; STOP - program za sprečavanje trgovine ljudima i seksualna zloupotreba djece; Oisin - program za saradnju u provedbi zakona iz ove oblasti; Grotius - program za stručnjake koji se bave pravnim pitanjima; te Daphne - program za borbu protiv nasilja nad djecom i ženama.

Harmonizacija zakona

Opšti naziv za dugotrajni i sveobuhvatni proces usklađivanja različitosti u privrednim procesima i zakonodavstvu država članica i EU. Proces harmonizacije zadire u sve pore privrednog i zakonodavnog zivota Unije, ali najčešće se govori o harmonizaciji carinske politike, poreskoj harmonizaciji, harmonizaciji ekonomskog i poljoprivrednog razvoja, itd. U najnovije vrijeme, najviše se radi na harmonizaciji monetarne i poreske politike i ujednačavanju regionalnog ekonomskog razvoja.
U kontekstu proširivanja Unije, u prvoj fazi priprema za pristupanje najviše se govori o harmonizaciji nacionalnih zakona prema legislativi EU, što predstavlja najveći i najteži posao u procesu prilagođavanja standardima Unije. Termin harmonizacija karakteriše i djelovanje evropske Ekonomske i monetarne unije (EMU), čiji je osnovni zadatak harmonizacija ekonomske i monetarne politike država članica s politikom EU u kontekstu što uspješnijeg funkcioniranja jedinstvene valute.

Haški samit EU

Održan je 1. i 2. decembra 1969. godine. Značajan je po nekoliko istorijskih odluka: odobren je početak pregovora o pristupanju Uniji Velike Britanije, Irske, Danske i Norveške; inicirano je preispitivanje evropske međunarodne politike i s tim u vezi osnovan poseban Komitet (Davinjonov komitet/Davignon committee); te odlučeno da se radikalnije pristupi pripremama za stvaranje Ekonomske i monetarne unije i s tim u vezi je osnovan Verner komitet/Werner Committee.

Helsinška grupa

Nakon što na samitu EU u Luksemburgu/Luxembourg 1997. nisu ušle u prvu grupu sa drugih šest zemalja koje su uključene u pregovore najvećeg proširenja u istoriji EU (Vidi: Luksemburška grupa), Letonija, Latvija i Slovačka su pojačale tempo vlastitih reformi i već krajem iste godine imale su dobre izglede da uskoro započnu pregovore. Malta je još brže napredovala nakon što je u septembru te godine obnovila ranije zaleđeni zahtjev za pristupanje. Èekalo se, međutim, na Bugarsku i Rumuniju za koje je u Luksemburgu ocijenjeno da njihova socijalna i ekonomska situacija još uvijek nije na nivou kriterijuma iz Kopenhagena.
Za ovu grupu od šest zemalja, pregovori su formalno odobreni na samitu EU u Helsinkiju 10. i 11. decembra 1999. godine, a kao datum početka pregovora utvrđen je februar 2000. I Turskoj je tada priznat status kandidata za pristupanje. Ova grupa od sedam zemalja poznata je kao Helsinška grupa.
Imajući u vidu da Turska i dalje ne ispunjava sve političke uslove, EU je odlučila da u decembru 2004. ponovo razmotri da li će i kada biti otvoreni formalni pregovori o pristupanju ove zemlje. Od marta 2001. godine, pripreme Turske za dugo priželjkivani čin pristupanja Uniji, odvijaju se u skladu s principima takozvanog pristupnog partnerstva (Accession partnership).

Generalni izvještaj

Svake godine u februaru, Evropska komisija objavljuje "Generalni izvještaj o aktivnostima Evropske unije". Na oko 500 do 600 stranica opisa aktivnosti, grafičkih i tabelarnih prikaza, sumira se jednogodišnji rad Unije i ukazuje na sva glavna postignuća, posebno naglašavajući teškoće u realizaciji utvrđenih godišnjih, srednjoročnih i dugoročnih ciljeva. Generalni izvještaj, kao i svi drugi izvještaji o radu glavnih institucija Unije, je javni dokument i dostupan je svim građanima Unije. Od 2001, Komisija svake godine izdaje i generalni, godišnji, izvještaj o stanju u zemljama zapadnog Balkana o rezultatima i teškoćama u provedbi Procesa stabilizacije i pridruživanja (Stabilisation and Association Report). Treći takav izvještaj objavljen je 30. marta 2004. i predstavlja glavni korektiv evropske politike prema ovom regionu. Za zemlje područja, to je takođe mjerodavan pokazatelj ostvarene pozicije na putu ka evropskim integracijama i putokaz za dalje akcije.

Globalizacija 

Pojam kojim se označava proces stvaranja globalnog društva - društva budućnosti na nivou cijelog 'globusa'.

Za njegove zagovornike, to je oblik integracije i napretka savremenog 'postindustrijskog' svijeta kojeg, kao neminovnost, nameću globalne ekonomske potrebe. Za protivnke je to "bauk čovječanstva" koji ugrožava male države, nacije, kulture (pa i jezike) i vjere. Po njima -  "veliki žele da progutaju male" u svakom pogledu.

Globalizaciju su neopsorno nametnuli 'veliki' iz vlastitih ekonomskih razloga, interesa i potreba -prije svega u svrhu integracije tržišta, tehnologija i kapitala. Poznata je i kao "novi svjetski poredak" ili "novi imperijalizam" iza kojeg stoje visokorazvijene zemlje potpomognute najznačajnijim međunarodnim institucijama. U globalnom društvu, nacije i nacionalni odnosi, poimanje suvereniteta, patriotizam i kulturnih posebnosti dobijaju sasvim minorno značenje u odnosu na potrebu prilagodljivosti drugome i drugačijem, toleranciju, individualnost, stručnost i sposobnost. U ostvarivanju ideje globalne društvene zajednice, najdalje je do početka 21. stoljeća otišla Evropska unija, iako se ipak radi samo o jednom (evropskom) dijelu cjelovitog 'globusa'.

Granice Evrope

U ekonomsko-političkom, a ne čisto geografskom smislu, pod ovim pojmom se podrazumijeva unutrašnje područje Evropske unije, koje se od osnivanja Zajednice, uključujući i najnovije proširenje od 1. maja 2004. godine, pet puta proširivalo od sjevero-zapada prema centralnoj i istočnoj Evropi. Sa stanovišta novih izazova koji su uslijedili raspadom komunizma i proširenjem na osam zemalja bivšeg istočnog bloka, te na Maltu i Kipar, Evropska unija se našla u neminovnom procesu promjena u kojem mora da dosmišljava svoje političke, ekonomske, duhovne i kulturološke granice. Na temelju vrlo bogatog iskustva, EU je, posebno od samita u Helsinkiju 1999. godine, odlučna na putu stvaranja Velike, ujedinjene, Evrope, u koju će biti uključene "sve države koje su privržene demokratiji, miru i solidarnosti".

GATT

Opšti multilateralni međunarodni sporazum o carinama i trgovini (General Agreement on Tariff and Trade). Uključuje više od 90 država, na koje otpada više od četiri petine svjetske trgovine.

Formiran je nakon 2. svjetskog rata, u vrijeme nastojanja da se stvori velika međunarodna organizacija za trgovinu ITO. Sporazum o ITO, međutim, nikada nije ratificiran od nekolio zagovornika osnivanja ove organizacije, među kojima su i SAD, pa se iz tog (Havanskog) Sporazuma izdvojio onaj dio koji se odnosio na carine. Tako je svoren GATT. Sporazum je stupio na snagu 1. januara 1948. godine.

GRUPA 24

Naziv za razvijene zemlje Zapada, a obuhvata članice EU, Evropskog udruženja slobodne trgovine (EFTA), Sjedinjene Dežave, Kanadu, Japan, Australiju i Novi Zeland. Grupa se povremeno sastaje, najčešće uoči važnih međunarodnih skupova na kojima se raspravlja o temeljnim pitanjima svjetske privrede i međunarodnih ekonomskih odnosa. Forma djelovanja nije institucionalizirana i nema stalnih organa, niti sjedište.

GRUPA 7

Povremeni sastanci na vrhu sedam najrazvijenijih zemalja Zapada, poznatija kao G-7. Potrebu za ovakvim forumom izazvali su veliki privredni poremećaji u vrijeme prvog naftnog šoka iz ranih 70-tih godina i raspada Breton-vudskog monetarnog sistema. Prvi sastanak je održan 1975. godine na inicijativu Francuske. Do 1967. sastajali su se premijeri pet najrazvijenijih država Zapada, a od tada ovoj skupini su se pridružile prvo Italija, a zatim i Kanada, a nivo je s premijera podignut na šefove država. Nakon raspada Sovjetskog Saveza, u ovo društvo je, u svojstvu pridruženog člana, primljena Rusija i od tada se sve češće koristi termin G-8.

Federacija

Oblik društveno-političkog uređenja nezavisnih država u kojima se nadležnosti dijele na savezni i regionalni nivo i gdje regije ili provincije nemaju apsolutnu samostalnost.
EU je je vrlo specifičan hibrid među federacijama i konfederacijama danas poznatim u svijetu. Njene sastavne države članice su prepustile nadzor zajedničkim, nadnacionalnim, organima Unije nad mnogim područjima ekonomskog, socijalnog, monetarnog i političkog života, ali svaka država članica je zadržala i vlastiti suverenitet. Naglašenije karakteristike klasične savezne države EU ima od 1964. godine, kada je zajedničko zakonodavstvo počelo preuzimati primat nad nacionalnim. Ipak, termini "federacija", "federalni" i sl. izostavljeni su iz Mastrihtskog ugovora o Uniji. U nacrtu prvog zajedničkog ustava, predsjednik evropske Konvencije, Žiskar de Sten/Giscard d'Estaing, zagovara stav da bi "Unija određene nadležnosti mogla ostvarivati i na federalnoj osnovi", ali je u kasnijoj debati o Ustavu takva formulacija zamijenjena "metodom zajedništva".

Fizibiliti studija (Feasibility Study)

Pojam koji se sve češće koristi za izvještaj Evropske komisije kojim se utvrđuje napredak u odnosima između Evropske unije i zemalja jugoistočne Evrope u sklopu Procesa stabilizacije i pridruživanja. Krajnji cilj ovog izvještaja je zaključivanje Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju - SSP. Izvještaj analizira sve ključne elemente tog Sporazuma. Fizibiliti studija ili Izvještaj Evropske komisije priprema se na temelju podataka koje na terenu prikupi Misija Evropske komisije za procjenu stanja i zajednička konsultativna radna grupa. Na temelju tog izvještaja, Vijeće Evropske unije donosi smjernice o započinjanju pregovora o potpisivanju Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju.

Opširnije …

Opširnije …