Strazbur/Strasbourg, 23.10.2008 - Nakon oštre i vrlo konkretne debate, Evropski parlament je u Strasburu usvojio posebnu Rezoluciju o BiH, kojom poziva članice EU da, i pored usporenog reformskog progresa, ratificiraju Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju sa Bosnom i Hercegovinom koji je, nakon više odlaganja i tehničkih dorađivanja, potpisan 16. juna u Luksemburgu/Luxembourg. Istovremeno, lideri BiH su vrlo oštro upozoreni da zemlja može u EU ući samo ukoliko u potpunosti provede neophodne ustavno-pravne, ekonomske i društvene reforme i ako se ka ovome cilju kreće kao jedinstvena zemlja.
Na opasnost od daljeg zaostajanja reformi u BiH, ne postojanja političkog konsenzusa o ključnim pitanjima, te o "opasnoj nacionalističkoj retorici" vrlo oštro je govorila i šefica Delegacije za jugoistočnu Evropu Doris Pak/Pack, čiji je izvještaj poslužio kao osnova za usvajanje rezoluciju.
"Samo stabilna i jedinstvena BiH može ući u Evropsku uniju. Kogod umanjuje ovu činjenicu, ne pomaže situaciji i zato pozivam sve one koji imaju mandat u ovoj zemlji da preuzmu odgovornost i da se fokusiraju na dobrobit svojih građana. Dosadašnji koraci prema Evropi nisu bili dovoljno uspješni. Ljudi koji žele da se vrate gdje su živjeli prije rata, moraju biti u mogućnosti da to i učine. U zemlji nema dovoljno slobode štampe, nema dovoljno nevladinih organizacija, a i one koje postoje nemaju dovoljno slobode, mnogo ljudi je jednostavno izgubilo vjeru u vlastitu zemlju i vlastitu budućnost", izjavila je Doris Pak pred evropskim parlamentarcima.
Evropski komesar za proširenje Oli Ren/Olli Rehn se 10. oktobra/listopada, tokom samo jednodnevne posjete BiH, i sam uvjerio da je političko stanje u zemlji gore nego nakon rata, da su podjele među narodima zabrinjavajuće, a vlasti neefikasne i razjedinjene po nacionalnim kriterijima i interesima. Pred parlamentarcima je bio podjednako oštar kao i u Sarajevu.
"Konsenzus je u BiH propao i reforme su na čekanju. Nacionalistička retorika tokom oktobarskih izbora bila je faktor pogoršanja situacije u zemlji, politički problemi su sada još dublji. Nepostojanje zajedničke vizije lidera o budućnosti zemlje i ne postojanje konsenzusa o evropskim reformama, ozbiljno narušava evropsku perspektivu Bosne i Hercegovine", rekao je Ren.
Tokom debate, više uglednih parlamentaraca, predstavnika Evropske komisije i Francuske kao predsjedavjućeg EU, naglasilo je da je Bosni i Hercegovini neophodna hitna i temeljita institucionalna reforma, a da rivalstvo dva entiteta ne doprinosi stabilizaciji i progresu zemlje. Umjesto toga, i 13 godina nakon završetka rata, u zemlji jačaju nemir i strah između etničkih grupa. Kao posljedica toga, navodi se u Rezoluciji, etničke podjele su snažnije nego ikada ranije, a politička klima, umjesto da bude fokusirana na brojne životne probleme, zatrovana je nepovjerenjem i konfliktima.
Doris Pak se zbog toga u svom izvještaju za EP založila i za transformaciju sadašnje misije visokog predstavnika međunarodne zajednice u BiH (OHR), u misiju specijalnog predstavnika EU (EUSR) "jer bi i to moglo doprinijeti većem stepenu odgovornosti domaćih političara".
Nakon usvajanja Rezolucije o Bosni i Hercegovini, Doris Pak je još jednom ukazala na činjenicu da BiH može opstati kao jedinstvena zemlja samo ukoliko svijest o neophodnosti promjena bude jasno izražena od svih njenih lidera i ukoliko o tome postoji sporazum političkih vođa sva tri konstitutivna naroda. «Za BiH drugog puta nema, osim da entiteti jačaju zajedničku državu provođenjem ustavnih reformi. U taj proces moraju biti uključeni Parlamentarna skupština BiH, sve druge institucije vlasti i civilno društvo», naglasila je predsjednica Delegacije EP za jugoistočnu Evropu.
Rezolucija Evropskog parlamenta je još jedno zvanično i snažno upozorenje političkim liderima u Bosni i Hercegovini da je kandidatski status i kasnije punopravno članstvo u Evropskoj uniji moguće dobiti samo ako BiH bude funkcionalno uređena, efikasna, odgovorna i jedinstvena država.
Upozorenja Evropskog parlamenta su stigla nepune dvije sedmice prije redovnog Godišnjeg izvještaja o napretku procesastabilizacije i pridruživanja u BiH, kojeg će Evropska komisija, kako se očekuje, objaviti 5. novembra/studenog istovremenim predočavanjem javnosti u Briselu i Sarajevu.(EBZ/Agencije)