EAR – Evropska agencija za rekonstrukciju
(European Agency for Reconstruction)
Ključno operativno tijelo za implementaciju pomoći za Srbiju, Crnu Goru, Kosovo i Makedoniju, koju EU daje u okviru procesa Stabilizacije i pridruživaja (SAP). Osnovana je u februaru 2000. godine na temelju iskustva Radne grupe za Kosovo, koju je Evropska komisija aktivirala 1996. godine. Do 2002. EAR je koodrinirala pomoć EU u ukupnoj vrijednosti od 1,65 milijardi eura. Prema opisu djelovanja, EAR je vrlo slina Paktu za stabilnost jugoistočne Evrope, a glavna razlika je u geografskom opsegu djelovanja, visini budžeta, organizaciji rada i strukturi menadžementa. Glavni zadatak EAR-a je pomoć u stvaranju “efikasnih institucija koje karakterišu modernu državu”, uvođenje principa tržišne ekonomije, privlačenje kapitala stranih investitora i unapređenje nacionalne i regionalne infrastrukture. Rad Agencije karakterišu operativnost, brzo djelovanje i terenski rad. Sjedište Agencije je u Solunu, a operativni centri u Beogradu, Podgorici, Prištini i Skoplju. Administrativnu upravu čine dva člana Evropske komisije i po jedan član svake članice EU. Mandat direktora Agencije je 30 mjeseci, a bira ga Vijeće ministara, obično iz reda članova Uprave.
Evropska politička saradnja (EPS)
Definirana je Jedinstvenim evropskim aktom, a od 1970. godine EPS predstavlja primjenjivi sistem saradnje i usaglašavanja članica Unije u oblasti vanjske politike. Neprekidnom međudržavnom koordinacijom, članice EZ su nastojale da na vanjskopolitičkom planu nastupaju jedinstveno i u kolektivnom interesu. Potpisivanjem Ugovora iz Mastrihta/Maastricht EPS je prerasla u Zajedničku vanjsku i bezbjednosnu politiku.
Eurofor/Euromarfor
Lisabonskom deklaracijom Zapadnoevropske unije (ZEU) od 15. maja 1995. godine, Francuska, Španija i Italija osnovale su zajedničke kopnene snage (Eurofor) i pomorske snage (Euromarfor). Ove snage su bile u sastavu ZEU, a imale su ulogu jačanja evropske sposobnosti za samostalno sigurnosno djelovanje. Portugal je takođe prihvatio učešće u ovim snagama, ali samo u okviru aktivnosti ZEU i NATO, bez prejudiciranja politike kolektivne evropske odbrane.
EUROSTAT – Statistički ured EU (Statistical Office)
Analizira vlastita saznanja i statističke podatke prikupljene u nacionalnim centrima za statistiku svih država članica EU. Njegove analize i predviđanja koriste se za kreiranje politika evropskih institucija, a statistički pokazatelji (“Evropa u brojkama – Europe in Figures) objavljuju se u vidu štampanih ili elektronskih publikacija. Redovno se analiziraju i prate podaci vezani za privredu, trgovinu, zapošljavanje, obrazovanje, zaštitu životne sredine, energetiku, zdravstvenu zaštitu...
Podaci se daju uporedo po državama članicama, često i u poređenju sa Sjedinjenim Američkim Državama i Japanom, sa zemljama u statusu kandidata ili s onima koje su u fazi predpristupanja. Sjedište Eurostata je u Luksemburgu/Luxembourg.
Europol (European Police Office)
Nadnacionalna policijska kancelarija uspostavljena Ugovorom o EU da bi se povećao učinak u borbi protiv organiziranog međunarodnog kriminala koji obuhvata krijumčarenje droge, nedopuštenu trgovinu radioaktivnim elementima, organizirane krađe vozila, pranje novca, trgovinu ljudima i terorizam. Europol ne sprovodi međunarodne istrage već prikuplja, analizira i distribuira obavještajne podatke, te osigurava stručnu i tehničku podršku u istražnim postupcima i operacijama kao koordinator saradnje policija država članica Unije. Kancelarija je počela s radom 1998, a nastala je proširenjem prvobitnog odsjeka EDU-a (European Drug Unity). Sjedište kancelarije je u Hagu/Den Haag.
Evropska fondacija za obrazovanje (European Training Foundation, ETF)
Evropska fondacija za obrazovanje osnovana je u maju 1990. uredbom Vijeća EU. Glavni cilj ETF-a je da doprinese procesu reforme profesionalnog obrazovanja i obuke u zemljama srednje i istočne Evrope, Zajednici nezavisnih država bivšeg Sovjetskog Saveza, Mongoliji i mediteranskim zemljama partnerima. Fondacija takođe pruža tehničku podršku u sprovođenju Tempus programa za saradnju izmedju EU i spomenutih zemalja u oblasti visokoškolskog obrazovanja. Većina djelatnosti ETF-a odvija se u okviru programa pomoći PHARE i Tacis. U okviru Drugog radnog stola Pakta o stabilnosti (za privredu), ETF djeluje kao vodeća agencija “inicijative i razvoja”.
Evropski fond za regionalni razvoj (European regional Development Fund ERDF)
Namijenjen je razvoju socijalne i privredne kohezije u EU kako bi se smanjile razlike u socioekonomskoj razvijenosti regija. Sredstva se uglavnom koriste za poboljšanje infrastrukture, lokalni razvoj i zaštitu životne sredine. Fond podupire mala i srednja preduzeća, proizvodne investicije, ulaganja u obrazovanje i zaštitu zdravlja u regijama. Fondom upravlja Generalni direktorat Komisije za Regionalnu politiku.
Evropski investicijski fond, EIF (European Investment Fund)
Novije je tijelo Unije sa sjedištem u Luksemburgu/Luxembourg. Dioničari su Evropska investiciona banka (EIB), Komisija EU i ostale evropske finansijske institucije, koje se sastaju dva puta godišnje. Fondom upravlja nadzorni odbor koji čine dva predstavnika iz redova EIB, ministri finansija država članica EU i predstavnici finansijskih institucija.
Evropski pokret (European Movement)
Jedna od najstarijih međunarodnih organizacija otvorena za sve političke, ekonomske, socijalne i kulturne aktivnosti građanskog društva. Idejni pokretač je bivši britanski premijer Vinston Èerčil/Winston Churchill. Formalno je osnovan na prvom kongresu 1948. godine u Hagu/Den Haag, s glavnim ciljem da doprinese promociji ujedinjene, federalne Evrope, zasnovane na poštovanju svih temeljnih prava i principa mira, demokratije i prosperiteta, na na principu aktivnog sudjelovanja građana u političkom životu svoje zemlje. Evropski pokret ima nacionalne urede u 32 zemlje, a sve članice Unije su direkto i članice Pokreta. Aktivnosti ove organizacije se sufinansiraju dotacijama iz evropskog budžeta, drugih internacionalnih institucija i nacionalnih izvora.
Evropski socijalni fond (European Social Fund, ESF)
Podstiče usavršavanje i pomoć pri usavršavanju. Najvažniji je finansijski instrument za podsticanje zaposlenosti i unapređenje ljudskih potencijala.
Neka od najvažnijih područja djelovanja su borba protiv dugoročne nezaposlenosti i isključenosti sa tržišta rada, stvaranje novih radnih mjesta, obrazovanje i usavršavanje, te stvaranje jednakih mogućnosti za oba pola na tržištu rada. Sredstvima ovog fonda se unapređuje kvalitet obrazovanja, promoviše kontinuirano učenje i usavršavanje praćenjem trendova na tržištu rada, podstiče učešće u naučno-istraživačkim aktivnostima i sl. Evropskim socijalnim fondom upravlja Opšta uprava za zapošljavanje i socijalna pitanja.